ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ANESTEZİYOLOJİ ANABİLİM DALI - REJYONAL BLOK
Periferik sinir stimülatörü
Rejyonal blok uygulamasında periferik sinir stimülatörleri ilk kez 1912' de Von Perthes tarafından kullanılmıştır. Teknolojinin gelişimine paralel olarak gelişen bu cihazlar bugün yaygın bir kullanım olanağı bulmuştur (Resim 1 - 1a). Sorun hangisinin tercih edileceğidir. Burada bu konuya açıklık getilmeye çalışılacaktır (New York School of Regional Anesthesia).
Periferik sinir stimülatörleri ile kalın lifler ince liflere göre çok daha kolay ve hızlı stimüle edilir. Böylece kalın A Alfa motor lifleri, stimülasyonları ağrı oluşturan A Delta ve C lifleri uyarılmaksızın stimüle olur Tablo 1). Bu rejyonal blok uygulamasında önemlidir, hastayı rahatsız eden parestezinin araştırılması gereksinimi ortadan kalkar. Ağrısız ve konforlu bir blok uygulaması sağlanır.
Tablo 1. Periferik sinirlerin uyarılma eşikleri
| A Alfa lifleri | 50-100 µsec |
| A Delta lifleri | 170 µsec |
| C lifleri | 400 µsec |
Periferik sinir stimülatörlerinin önemli bir çalışma prensibi katodal bir stimülasyona sahip olmasıdır. Bu anodal bir stimülasyona göre çok daha düşük bir akım gerektirir.
Periferik sinir stimülatöründe stimülusun şiddetindeki (akım) değişiklik sinirden uzaklığı bağlı olarak değişir. Stimülusun şiddeti ve uzaklık arasındaki bu ilişki Couloms kanunu ile açıklanır: E = K (Q / r2), E = Gerekli olan akım, K = bir sabit kat sayı, Q minimal akım ve r = uzaklık. Bu prensip, süresi ve şiddeti bilinen bir stimülus kullanarak iğne - sinir arası mesafeyi bulmakta kullanılır.
Galindo, Ford, Pither ve Raj bir periferik sinir stimülatöründe olması gereken özellikleri tanımlamışlardır. Bir stimülatör aşağıdaki şartlara sahip olmalıdır.
- Sabit akım outputu: Doku, iğneler, bağlantı kabloları ve elektrodların impedensı (direnç) değişiklik gösterir (1kΩ - 20 kΩ). Stimülatör bu dirençlerden etkilenmemeli, otomatik olarak kompanse edebilmeli ve ayarlanan akım şiddeti değişmeden üretilebilmelidir.
- Akım ölçer: Stimülatör iğne - sinir arası uzaklığa göre verilebilecek tüm akımları okuyabilmeli,en düşük akımları (0,01 mA) ölçebilmelidir.
- Akım şiddeti kontrolü: Akım şiddeti dijital veya analog olarak ayarlanabilmeli ve kontrol edilebilmelidir. Tek kişi ile yapılan uygulamalarda ayakla kontrol edilebilmesi bir avantajdır (Video 1). New York School of Regional Anesthesia uygulamalarında rutin olarak ayak kontrollü sinir stimülatörünü kullanmakta, daha iyi bir kontrol, daha hızlı uygulama olanağı sağlaması ve yardımcı bir personel gereksinimi olmaması nedeniyle tercih ettiklerini bildirmektedir (Resim 2 - 2a).
- Kısa pals genişliği: Kısa bir pals genişliği (örn; 50 µsec -100 µsec) ağrıya neden olan bir stimulusdan çok A Alfa liflerinde adale seyirme cevabı oluşturur.
- Stimülasyon frekansı: Periferik sinir stimülatörü geleneksel olarak saniyede 1 pals yani 1 Hz stimülasyona sahiptir. Ancak, 2 Hz stimülasyon kapasitesi iğnenin daha hızlı maniplasyonuna olanak sağlayacağı için klinikte daha avantajlıdır.
- Bağlantı (diskonnekt) indikatörü: Önemli bir özelliktir. Anesteziyolog yetersiz bir stimulusun nedenini (bağlantı kopukluğu, zayıf elektriksel bağlantı, zayıf pil vb.) anlayabilmelidir.
- Stimülatör periferik sinir blokları için özel olarak yapılmış olmalıdır.
Cihazın yapısı
Bir periferik sinir stimülatörü 4 kısımdan oluşur:
- Osilatör
- Ekran
- Sabit akım jeneratörü
- Kontroller
-
Osilatör
Sinir stimülatörünün temelidir. Fonksiyonu ayarlanan frekans ve genişlikte bir pals oluşturmaktır [8]. Esasta bir mikrokontrolördür. İnternal zaman ayarlayıcısı tarafından kesintili çalıştırılır. İki zaman ayarlayıcı içerir, biri frekans kontrolünü sağlarken diğeri pals genişliğini kontrol eder. Her frekans (ve pals genişliği) bir tablo halinde hafızaya yüklenir. Böylece istenilen frekans ve pals seçilebilir.
-
Ekran
Ekran standart likit kristal özelliktedir. Akım sinyalinin frekansı Hz olarak gösterilir ve 1 - 10 Hz arasında değiştirilebilir. Pals genişliği milisaniye ve mikrosaniye olarak izlenebilir. Akım ise her zaman miliamper (mA) olarak gösterilir.
LİNKLER
Resim 1.
Resim 1a.
Resim 2.
Resim 2a.